| چیست دانی عقل در نزد حکیم؟ | مقتبس، نوری ز مشکوة قدیم | |
| از برای نفس تا سازد عیان | از معانی، آنچه میتابد بر آن | |
| چون جمال عقل، عین ذات اوست | نیستش محتاج عینی کو نکوست | |
| بلکه ذاتش هم لطیف و هم نکوست | دیگران را نیز نیکویی به اوست | |
| پس اگر گویی، چرا نیکوست عقل | خواهمت گفتن: نکو زان روست عقل | |
| جان و عقل آمد، بعینه، جان نور | که بود از عین ذات او ظهور | |
| او بذاته، ظاهر آمد، نی به ذات | فهم کن، تا وارهی از مشکلات | |
| نیر اعظم دو باشد: شمس و عقل | جسم و جان باشند عقل و شرع و نقل | |
| نور عقلانی، فزون از شمس دان | زانکه این تابد به جسم و آن به جان | |
| نور عقلانی کند تنویر دل | نور شمسانی کند تنویر گل | |
| شمس بر ظاهر، همین تابان بود | لیک باطن، از خرد ریان بود | |
| گر تو وصف عقل از من نشنوی | گوش کن ابیات چند از مثنوی |